Filmsfólk úr Grønlandi á Vitjan

Grønlendski filmsleikstjórin, Anders Berthelsen, og filmsframleiðarin, Klaus Georg Hansen, hava verið á vitjan á Tjóðskjalasavninum.

’Blok 5’ í Norðurlandahúsinum

Mánadagin sýndu Anders Berthelsen og Klaus Georg Hansen heimildarfilmin ’Blok 5’ í Norðurlandahúsinum. Filmurin snýr seg um eina ógvusliga gass-spreinging í ’Blokki 5’ í Nuuk hin 14. mars 1970. 11 fólk lótu lív av hesi vanlukkuligu hending, og enn fleiri vóru særd.

Til sýningina vóru umleið 75 fólk, harav fleiri, sum høvdu búð í Blokki 5, ella á onkran hátt høvdu samband við vanlukkuna. Hetta førdi við sær nógv prát, og fleiri fólk høvdu egnar søgur at greiða frá, knýttar at vanlukkuni í 1970.

Anders Berthelsen helt at tað kundi verið áhugavert, um onkur í Føroyum gjørdi enn ein film um hendingina í blokki 5, sæð úr Føroyskum sjónarhornið.

Langtíðarvarðveiting og talgilding av filmi

Anders og Klaus Georg høvdu hoyrt um arbeiði við langtíðarvarðveiting og talgilding av filmi á Tjóðskjalasavninum. Tí vóru teir áhugaðir á koma á vitjan, fyri at vita um teir kundu fáa íblástur til tílíkt arbeiðið í Grønlandi.

Í hesum sambandi fingu teir eitt prát við stjóran á Tjóðskjalasavninum, Sámal Tróndur F. Johansen, og við AV-skjalavørðin John Debes Jacobsen. Eisini vitjaðu Anders og Klaus Georg AV-verkstaðið á Tjóðskjalasavninum og sóu nakað av tí tilfari, sum er talgildað. Millum annað sóu teir film, tiknan av føroyingum í Grønlandi í 1950- og 1960-árunum.

Deil hesi tíðindi:

Facebook
LinkedIn
Teldupost

Onnur tíðindi

Átta nøvn, átta mannalív

Allahalgannadag minnast vit tey, ið andaðist á sjónum. Summi minnast vit sjálvi. Vit minnast eitt andlit, eina rødd ella eina hending. Onnur kenna vit bara úr frásagnum, myndum og nøvnum. Og so eru tey, sum eingin livandi longur minnist.

Tó eru spor eftir teimum.

Eitt navn í einari kirkjubók. Eitt húski í einari fólkateljing. Ein ogn í einum skifti. Smá brot av einum mannalívi, sum varð livað fyri langari tíð síðan.

Í dag, allahalgannadag, venda vit okkum móti einum slíkum broti úr føroyskari søgu.

Les meiri

Altjóða Sálarheilsudagur 10 oktobur 2026

Í 1903 varð ein ung føroysk lærarinna, sum var álvarsliga sálarsjúk, send til viðgerðar á sinnissjúkrahúsið Oringe í Vordingborg í Danmark. Hon kom ongantíð aftur til Føroyar. Eftir meira enn hálva øld á donskum stovnum doyði hon á einum røktarheimi í 1957.
Í dag hevði sjúklingajournal hennara verið ein týdningarmikil kelda til at skilja bæði lív hennara, sjúkuna og tær umstøður, hon livdi undir. Sjúklingajournalirnar vórðu mettar sum donsk skjøl og varðveittar í Danmark sambært danskari skjalasavnslóg. Tí vóru tær eisini fevndar av donskum kassatiónsreglum. Journalin er ikki til longur, tí hon er burturbeind sambært hesum reglum.
Lagnan hjá hesi kvinnu er eitt dømi um, hvussu danskur kassatiónspolitikkur hevur ávirkað føroyska søgu og gransking.

Les meiri