Altjóða skjalasavnsvika 2025 #ASV2025

Í hesi vikuni, 9.-13. juni 2025, verður skipað fyri altjóða skjalasavnsviku (stytt #ASV2025).

Hetta er 7. árið at tiltakið verður. Tað er altjóða ráðið fyri skjalasøvn ICA (International Council on Archives), sum samskipar tiltakinum, við luttøku av skjalasøvnum úr øllum heiminum.

Skjalasøvn fyri øll!

Heitið á tiltakinum í ár er ‘Archives are Accessible – Archives for Everyone’. Ljós verður varpa á hvussu m.a. talgilding, vitlíki, samstarv við lokalar felagsskapir og ymisk tilvitanarátøk, eru við til at gera tað lættari hjá fólki at gerast varug við skjøl og harvið eisini at brúka tey.

Í sambandi við altjóða skjalaasavnsvikuna, skipar Tjóðskjalasavnið í hesum døgum fyri einum átaki á sosialu miðlunum. Yvirskriftin til átakið er ‘’Visti tú at…’’ og endamálið er at varpa ljós á virksemi stovnsins og at upplýsa fólki hvussu tey kunnu gera brúk av nøkrum av teimum tænastum, sum stovnurin hevur at bjóða.

Til ber at fylgja átakinum á heimasíðu okkara og á sosialu miðlunum hjá Tjóðskjalasavninum, har tú hvønn dag hesa vikuna hevur møguleika fyri at læra okkurt nýtt um virksemi á skjalasavninum.

Deil hesi tíðindi:

Facebook
LinkedIn
Teldupost

Onnur tíðindi

Átta nøvn, átta mannalív

Allahalgannadag minnast vit tey, ið andaðist á sjónum. Summi minnast vit sjálvi. Vit minnast eitt andlit, eina rødd ella eina hending. Onnur kenna vit bara úr frásagnum, myndum og nøvnum. Og so eru tey, sum eingin livandi longur minnist.

Tó eru spor eftir teimum.

Eitt navn í einari kirkjubók. Eitt húski í einari fólkateljing. Ein ogn í einum skifti. Smá brot av einum mannalívi, sum varð livað fyri langari tíð síðan.

Í dag, allahalgannadag, venda vit okkum móti einum slíkum broti úr føroyskari søgu.

Les meiri

Altjóða Sálarheilsudagur 10 oktobur 2026

Í 1903 varð ein ung føroysk lærarinna, sum var álvarsliga sálarsjúk, send til viðgerðar á sinnissjúkrahúsið Oringe í Vordingborg í Danmark. Hon kom ongantíð aftur til Føroyar. Eftir meira enn hálva øld á donskum stovnum doyði hon á einum røktarheimi í 1957.
Í dag hevði sjúklingajournal hennara verið ein týdningarmikil kelda til at skilja bæði lív hennara, sjúkuna og tær umstøður, hon livdi undir. Sjúklingajournalirnar vórðu mettar sum donsk skjøl og varðveittar í Danmark sambært danskari skjalasavnslóg. Tí vóru tær eisini fevndar av donskum kassatiónsreglum. Journalin er ikki til longur, tí hon er burturbeind sambært hesum reglum.
Lagnan hjá hesi kvinnu er eitt dømi um, hvussu danskur kassatiónspolitikkur hevur ávirkað føroyska søgu og gransking.

Les meiri